დედა & ბავშვი

საუბარი არ არის ორჯერადი კვების აუცილებლობაზე, მთავარია, საკმარისად მიიღოთ საჭირო ნუტრიენტები. ფოლატი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან ორსულობის პირველ ტრიმესტრში შეუცვლელია ემბრიონის ნორმალური განვითარებისთვის.

დაბალანსებული კვება მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ ბავშვის, არამედ დედის ჯანმრთელობისთვისაც, რადგან ორსულობის დროს სხეული ნამდვილ მარათონს გადის. მრავალფეროვანი და ჯანსაღი დიეტა უკვე დიდი ნაბიჯია სწორი კვებისკენ.

ფოლიუმის მჟავა - მნიშვნელოვანი ვიტამინი ჩასახვამდეც

ბევრი ქალი ფოლიუმის მჟავას იცნობს როგორც „ორსულობის ვიტამინი“. ეს სრულიად მართალია, რადგან ვიტამინი B9 გადამწყვეტ როლს თამაშობს ორსულობის დროს ნაყოფის განვითარებაში.

ორსულობის დაგეგმვის პერიოდში ქალებს ურჩევენ ფოლიუმის მჟავას დამატებით მიღებას, რადგან უჯრედების წარმოქმნისა და გაყოფის მნიშვნელოვანი პროცესები ემბრიონში ორსულობის ადრეულ ეტაპზე მიმდინარეობს. მაგალითად, ნერვული მილი, საიდანაც ყალიბდება ზურგის და თავის ტვინი, ფორმირდება ორსულობის მე-18 დღეს. ფოლიუმის მჟავა აუცილებელია ამ პროცესისთვის. თუმცა, ბევრმა ქალმა არ იცის ამ დროს ორსულობის შესახებ, ამიტომ იდეალურია ამ ვიტამინის მიღების დაწყება ორსულობის დაგეგმვის პერიოდში.

ფოლიუმის მჟავა არა მხოლოდ უზრუნველყოფს ნაყოფის უჯრედების ჯანსაღ განვითარებას, არამედ ხელს უწყობს დედის სისხლის წარმოქმნას და ქსოვილების ზრდას. დედის საშვილოსნო და მუცლის ღრუ ამ დროს სწრაფად იზრდება. ორსულობის დროს ფოლიუმის მჟავას დღიური საჭიროება ორმაგდება - 0,4 მგ-დან 0,8 მგ-მდე. 

ვიტამინების საკმარისი დონე მნიშვნელოვანია ძუძუთი კვების პერიოდშიც. ფოლიუმის მჟავა ამ დროს აგრძელებს ბავშვის განვითარებისა და ზრდის მხარდაჭერას.

ფოლიუმის მჟავით მდიდარი საკვებია:

• თეთრი ლობიო
• გაღვივებული ხორბალი
• ფოთლოვანი ბოსტნეული, როგორიცაა რუკოლა ან ბროკოლი
• ხბოს ან ფრინველის ღვიძლი
• ოსპი
• პომიდორი
• მთლიანი მარცვლეულის პროდუქტები

გაფრთხილება: ფოლიუმის მჟავა მგრძნობიარეა სითბოს, ჟანგბადის, წყლისა და სინათლის მიმართ, ამიტომ მნიშვნელოვანია მისი დაცვა ამ ფაქტორების ზემოქმედებისგან.

ომეგა-3 - აუცილებელია როგორც დედისთვის, ისე ბავშვისთვის

ჩვენი ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ ვიტამინები, მინერალები და მიკროელემენტები, არამედ ჯანსაღი ცხიმებიც. განსაკუთრებით აღსანიშნავია პოლიუჯერი ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავები, როგორიცაა დოკოზაჰექსაენის მჟავა (DHA) და ეიკოზაპენტაენის მჟავა (EPA), რომელთა წყაროა ცხიმიანი თევზები: ქაშაყი, ორაგული და სკუმბრია.

DHA განსაკუთრებულ როლს ასრულებს ტვინის ფუნქციონირებაში, რადგან მონაწილეობს ნეირონებს შორის კავშირების ფორმირებასა და სიგნალების გადაცემაში და ხელს უწყობს აზროვნების და მეხსიერების მხარდაჭერას. 
ნაყოფს ესაჭიროება ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავები ტვინის და ბადურას განვითარების პროცესში. თუ დედის ორგანიზმში საკმარისი რაოდენობითაა EPA და DHA, მაშინ ბავშვიც იღებს ამ სასარგებლო ცხიმოვან მჟავებს  ჭიპლარის მეშვეობით.

რაც შეეხება ბავშვებს და მოზრდილებს, სამწუხაროდ, მათი კვება ხშირად არ შეესაბამება ნუტრიციოლოგთა რეკომენდაციებს. ბევრი ადამიანი მიირთმევს თევზს რეკომენდებულზე გაცილებით იშვიათად, ხოლო გერმანელთა დაახლოებით 16% საერთოდ არ მოიხმარს თევზს. შედეგად, როგორც ბავშვებში, ისე მოზარდებში ხშირად ფიქსირდება ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავების დეფიციტი, თუმცა მრავალი კვლევა ადასტურებს, რომ ადექვატური ომეგა-3-ის მიღება ბავშვების განვითარებისთვისაც აუცილებელია.

პრობლემა: ბევრ ბავშვს არ მოსწონს კვირაში რამდენჯერმე თევზის მირთმევა, რაც აუცილებელია ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავების საკმარისი რაოდენობის მისაღებად. ასეთ შემთხვევაში კარგი ალტერნატივა შეიძლება იყოს შესაბამისი საკვები დანამატები. განსაკუთრებით ბავშვებისთვის შექმნილია გემრიელი გელ-ტაბლეტები ან ხილის არომატიანი დოპელჰერცი აქტივი ომეგა-3 სიროფი.

იოდი - აუცილებელი ელემენტი ფარისებრი ჯირკვლისთვის

როგორც ფოლიუმის მჟავა ცნობილია ორსულობისთვის აუცილებელ ვიტამინად, ასევე იოდი მჭიდროდ არის დაკავშირებული ფარისებრ ჯირკვალთან და მის ჰორმონებთან. ეს მიკროელემენტი მნიშვნელოვანია როგორც დედისთვის, ისე ნაყოფისთვის.

ორსულობის პერიოდში დედის ორგანიზმში იზრდება ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონების გამომუშავება, რაც მეტაბოლური პროცესების გააქტიურების გამო საშუალოდ 50%-ით მატულობს.

ნაყოფის ფარისებრი ჯირკვალი ჰორმონების გამომუშავებას იწყებს ორსულობის მე-12 კვირიდან. ეს ჰორმონები აუცილებელია ცენტრალური ნერვული სისტემის, ასევე ბავშვის ნორმალური ზრდისა და განვითარების უზრუნველსაყოფად.

ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ იოდი დედის ორგანიზმიდან ბავშვის სისხლში საკმარისი რაოდენობით მოხვდეს. ორსულ ქალებში რეკომენდებულია დღეში დაახლოებით 260 მკგ იოდის მიღება.

იოდის ბუნებრივი წყაროა ზღვის პროდუქტები: მარილიანი წყლის თევზი (მაგალითად, ქაშაყი, ვირთევზა), მოლუსკები, ასევე რძე და რძის პროდუქტები. გარდა ამისა, სუფრის მარილის გარკვეული სახეობები იოდირებულია. ასეთ შეფუთვებზე მითითებულია წარწერა „იოდირებული სუფრის მარილი“.

იოდი საკვებში

დაახლოებით 200 მკგ იოდი გვხვდება შემდეგ პროდუქტებში:

• 50 გ პოლოკში (თევზი)
• 150 გ მიდიებში
• 400 გ თინუსში
• 1 კგ ისპანახში

გაფრთხილება: ზღვის წყალმცენარეები დიდი რაოდენობით შეიცავს იოდს. მათი ხშირი მოხმარება არ არის რეკომენდებული, რადგან იოდის ჭარბმა რაოდენობამ შეიძლება ჯანმრთელობაზე უარყოფითი გავლენა მოახდინოს.